علمی
 مخلوط خون و محتویات شکمبه، منبع غذایی براي تغذیه طیور

((برای دریافت بهتر جداول به لینک زیر مقاله مراجعه نمائید))

مخلوط خون و محتویات شکمبه، منبع غذایی براي تغذیه طیور

استانبول اقدام Zeitinburnu از سال 1986 کارخانه بسته بندي گوشت موسوم به زیتونبورنو

به تولید محصول سرشار از پروتئین کرده و در مرغداریهاي خود به مصرف رسانده است. این

نامگذارري کرده و امید فراوان وجود دارد که با تولید این ماده (Eres) محصول را بنام ارس

غذایی در عین حال کشتارگاهها بتوانند از بار هزینه هاي مربوط به کنترل آلودگیهاي زیست

محیطی بکاهند. از آنجا که کشور ترکیه از مدتهاي طولانی دجار کمبود اجزاء غذایی با منشاء

پروتئینی براي تهیه مخلوط هاي غذایی طیور می باشد محصول ارس می تواند مشکل تأمین

غذا را براي طیور حل نماید.

ترکیه در وصع کنونی احتیاج شدیدي به کارخانجات بسته بندي گوشت دارد که داراي

طرح هاي پالایش فاضلاب باشند ، با اینحال بسیاري از صاحبان کشتارگاه ها از طرح تبدیل

ضایعات به عنوان وسیله اي جهت کاستن از آلودي غفلت می ورزند. تا کنون حجم آشغالها و

مواد ضایعاتی می تواند بواسطه فرآیند سریع تا 50 % کاهش پیدا کند. بنابراین کشتارگاهها

می توانند این مواد را بفروش برسانند.

با رشد سریع صنعت مرغداري در ترکیه و انگیزه استفاده هرچه بیشتر از فرآورده هاي حاصل از

ضایعات کشتارگاهی بازار فروش محصول ارس گسترش زیادي پیدا کرده است.

انواع محصولات ارس

ارس مخلوط خشک شده اي از آشغالهاي حاصل از کشتارگاه دامی و خون تازه و یا مخلوطی از

خون تازه مدفوعات حیوانی است که تحت تأثیر حرارت خشک شده اند. مشخصاً ، نسبت هاي

2 کیلوگرم بر / مساوي از آشغالها و خون در دستگاه معمولی خشک کن در تحت فشار 5

4 ساعت براي هر ساخت خشک می شود. / سانتیمتر مکعب به مدت 5

ارس در بعضی اشکال دیگر به عنوان یک جزء تشکیل دهنده غذاي طیور قابلیت اینرا دارد که

تا 30 % جایگزین سایر اقلام جیره شود.

همچنین تحقیقات انجام شده نشان می دهد که ارس می تواند مصرف سایر مواد مغذي را

بهبود بخشد و عملکرد و بازده غذا را بالا برده از هزینه هاي مربوط به غذا بکاهد و به بهداشت و

سلامت طیور کمک نماید.

به علاوه محصولات غذایی ارس ظاهراً اثرات مثبتی روي جلوگیري از تجمع چربی در گوشت

داشته کیفیت گوشت را بالا می برد.

محصول دیگر ارس بنام ماده افزودنی ارس از خون تازه و آشغالهاي کشتاري نشخوار کنندگان

شامل محتویات داخل شکمبه و روده ها تهیه می شود. تحقیقات نشان می دهد که این فرآورده

براي تغذیه طیور مناسب می باشد. آنالیز نمونه هایی از ماده افزودنی ارس بشرح زیر است:

% پروتئین خام 52

%1/ چربی 5

%9/ رطوبت 5

% خاکستر 14

% سلولز( فیبر) 21

% پروتئین خام قابل هضم 44

%85 TDN مجموع عناصر قابل هضم

محصول دیگر ارس عبارتست از پودر غذایی ارس که از خون تازه و مدفوعات دامی با

نسبت هایی مطابق با ترکیبات وزن زنده حیوانات کشتاري تهیه می شوند. تحقیقات نشان

می دهد که این فرآورده را می توان به فرآورانی در تغذیه نشخوارکنندگان جوان مصرف نمود.

نمونه مشخصآنالیز این فرآورده عبارتست از:

% پروتئین خام 30

% چربی 3

% رطوبت 10

% خاکستر 18

% سلولز( فیبر) 37

% پروتئین خام قابل هضم 2

%70 TDN مجموع عناصر قابل هضم

پودر غذایی ارس بردو نوع است: یکنوع آن از لحاظ پروتئین بالاتر است که در آن فقط از خون

تازه و محتویات داخل شکمبه بکار رفته است و نوع دیگر آن با پروتئین کمتر است که در آن از

محتویات داخل شکمبه و روده ها استفاده شده است. نوع اخیر حاوي مقدار زیادتري از

مدفوعات دامی است.

فرآورده هاي ارس با وجود خاصیت غذایی که دارند، از طرف صاحبان صنایع بسته بندي گوشت

کمتر مورد بهره برداري واقع شده است.

در ترکیه فقط 5% دیگر براي مقاصد صنعتی بوسیله انرژي خورشیدي خشک می شود. بقیه

خونهاي حاصل از کشتارگاه ها توسط صاحبان آنها یا شهرداریها به عنوان ماده دورریختنی به

سیستم فاضلاب وارد می گردد. مقدار فرآورده هاي فرعی حاصل از ضایعات کشتارگاهی بسیار

قابل توجه می باشد.

مقدار کل ضایعات کشتارگاهی در ترکیه در هر روز بالغ بر 500 تن که در دوره هاي حداکثر

کشتار به 1000 تن هم می رسد. علاوه بر خون، این ضایعات شامل محتویات شکمبه و

مدفوعات دامی- چربی، آشغالهاي گوشتی و سایر مواد آلی می باشد.

در کشتارگاههایی که داراي تسهیلات تبدیل ضایعات هستند فاضلاب حاصل از تولید هر یک

تن گوشت تقریباً برابر با فاضلاب خانگی 100 نفر آدم می باشد. جایی که خون و محتویات

شکمبه نیز در فاضلاب کشتارگاه ریخته شود فاضلاب حاصل از کشتار هر یک تن گوشت برابر

با فاضلاب 400 نفر آدم می باشد.

تابلوي 1 فروشهاي جاري فرآورده هاي فرعی کشتارگاهها را با مقادیر کم نشان می دهد. تابلوي

2 قابلیت تأمین تا 40 % یا بعبارت دیگر فرآورده هاي غیر خوراکی حاصل از کشتارگاه گاوي را

نشان می دهد.

تابلوي 1- مقدار درصد بخشهاي غیر گوشتی در کل فروشگاههاي کشتارگاه

% %

7/ شاخ و سم و پوست 31

1/ روده 01

8/ جمع 32

2/ اندرونه هاي خوراکی 80

0/ چربی خوراکی 90

3/ جمع 70

0/ آشغالهاي غیر خوراکی 75

0/ پیه و چربیهاي غیر خوراکی 26

1/ جمع 01

13/ جمع کل 0

تابلوي 2- مقدار درصد بخشهاي غیر گوشتی حاصل از کشتار گاو به نسبتوزن زنده حیوان

مقدار درصد میانگین

7/ فرآورده هاي فرعی 3

4/ چربی هاي خوراکی 2

2/ اندرونه هاي غیر خوراکی 6

9/ شاخ و سم و پوست 5

1/ روده 1 Casing

11/ استخوان(کلی) 6

10/ خون ( تازه) 9

معیارهاي عمل آوري

در یکی از فرآورده هاي پیشرفته ارس رابطه بین محتویات شکمبه محتویات روده، خون تازه و

مدفوعات دامی موجود در کشتارگاه حائز اهمیت است. با این وصف اختلاف بین خون و

محتویات شکمبه در نسبته هاي طبیعی به وزن زنده، در حد 5% از لحاظ آماري معنی دار

نمی باشند.

بنابراین ، براي منظورهاي عملی، ساده تر آنست که ایندو ماده اولیه را در حجم هاي مشابه و

در یک زمان با یکدیگر در کشتارگاه و با استفاده از یک دستگاه تبدیل ضایعات تحت فرآیند

قرار دارد. مقدار خون و مدفوعات با هم بالغ بر 15 تا 20 % وزن زنده گاو و گوسفند را تشکیل

می دهند. با این وصف، ارزشهاي واقعی مواد مغذي مخلوطهاي خون تازه و مدفوعات برحسب

شرایط فرآیند بطور قابل ملاحظه اي تغییر می کند. همچنین نسبت خون تازه به مدفوعات

دامی باعث تغییرات قابل ملاحظه اي در ارقام مربوط به ارزش غذایی فرآورده هاي ارس

می گردد.

استفاده از فرآورده هاي ارسدر تغذیه طیور

تحقیقات انجام شده در ترکیه نشان داده که غذاي افزودنی ارس ( 50 % پروتئین خام) غالباً

براي جیره هاي طیور گوشتی و تخمگذار در حد 5 تا 15 % مناسب بوده است. انتظار می رود

که این فرآورده در تغذیه اردك و غاز هم با همین نسبت ها بتواند مورد استفاده قرار گیرد.

آزمایشهاي متعددي در کشتارگاهها و مجتمع هاي مرغداري انجام شده و اثرات مقادیر مختلف

این فرآورده ها را روي بازده تولیدي طیور نشان داده است.

در مرغهاي گوشتی که روي بستر یا در قفس پرورش می یابند از فرآورده هاي افزودنی ارس تا

مدت بیش از 4 هفته استفاده گردیده تا مقدار 15 % جیره هیچگونه اختلافی را با جیره هایی که

بطور تجارتی فرموله شده اند از مخاط بازدهی نشان نداده است.

در یکی از مزارع بطور کلی از غذاي افزودنی ارس به جاي تمام منبع پروتئین حیوانی درجیره

استفاده شد و هیچگونه اثرات منفی مشاهده نگردید. در یک آزمایش روي مرغهاي تخمگذار،

یک مزرعه بزرگ مرغداري در هنگامی که دچار کمبود مواد اولیه با منشاء حیوانی مثل پودر

خون- پودر گوشت و استخوان و همچنین پودر ماهی شده بود، از فرآورده هاي افزودنی ارس

به جاي کلیه منابع پروتئین حیوانی استفاده کرد.

گزارش شده است که با فرآورده هاي ارس در مقایسه با پودر خون که پروتئین آن در برابر

حرارت ممکنست تجزیه شود، میزان تولید تخم مرغ در حدود 7 تا 15 % افزایش یافته است. با

توجه به قیمت هاي بالاي پروتئین حیوانی در سالهاي اخیر، مصرف فرآورده هاي افزودنی ارس

در جیره هاي طیور گوشتی باعث صرفه جویی 50 تا 75 % از پور گوشت و استخوان ، پودر خون

و مخصوصاً پودر ماهی می گردد. این امر منجر به صرفه جویی تا بیش از 35 % در کل

هزینه هاي غذایی در مزارع مرغداري میشود.

برعکس غذاي افزودنی ارس، پودر غذایی ارش ( که شامل 30 % پروتئین خام است) براي جیره

هاي غذایی نشخوار کنندگان جوان مناسبتر می باشد. آزمایشهاي انجام شده در ترکیه نشان

داده که در حد 20 تا 40 % براي غذاي آغازي گوساله هاي جوان و بره ها می توان از این ماده

استفاده کرد. این غذا مخصوصاً در صنعت نوپاي توریسم و شکار ترکیه که در آن به پرورش

گوزن و حیوانات نیمه وحشی بطور گله اي در کوهستانها اقدام می شود می تواند به مصرف

برسد.

استفاده بیشتر از فرآورده هاي فرعی کشتارگاهی

1 میلیون تن است که میزان گوشت گوساله در / تولید سالانه گوشت قرمز در ترکیه تقریباً 3

حدود 46 % کل آنرا تشکیل می دهد. متوسط مصرف سرانه فقط در حدود 20 کیلوگرم با

جمعیت 55 میلیونی ترکیه است. بیش از 90 % از گوشت مصرفی ترکیه بصورت تازه است

هرچند که مصرف گوشت منجمد، تخمیر شده و محصولات خشک شده نیز در حال افزایش

است.

وزارت کشاورزي بیش از 25 مؤسسه بسته بندي گوشت را در اندازه هاي بزرگ و متوسط تحت

نظارت دارد که بیشتر آنها با تجهیزات قدیمی و با بودجه دولتی احداث شده اند. با اینوصف از

سال 1982 سرمایه گذاري بخش خصوصی در صنعت گوشت، بخصوص در زمینه تولید گشت

مرغ بطور قابل توجهی افزایش یافته است.

در حال حاضر گوشت مرغ بالغ بر 8% مصرف گوشت را در بالاي گوشت گوساله ، گوسفند و بز

تشکیل می دهد. متأسفانه تولید محصولات ارس براي تهیه غذاهاي آماده دامی بستگی

مستقیم به میزان تولید گوشت دارد که بسیار فصلی است. به همین دلیل براي صاحبان

کشتارگاهها در تعدیل هزینه ها مشکل است که مخصوصاً مخارج اضافی مربوط به دستگاههاي

تبدیل ضایعات را جبران نمایند. در حال حاضر فقط تعداد کمی از کشتارگاهها داراي وسائل و

دستگاههاي تبدیل ضایعات براي تهیه ارس می باشند.

علاوه بر این، کل تعداد کارخانه هاي تبدیل ضایعات با سیستمهاي مختلف، در ترکیه کم است

و ظرفیت آنها خیلی کمتر از آنست که بتوانند فرآورده هاي فرعی حاصل از تولید گوشت را

حمل آوري نمایند. با اینوصف ، چنانچه هر کدام از کشتارگاههاي بزرگ داراي دستگاههاي

0 تا یک میلیون تن در سال باشد. / تبدیل ضایعات بودند، محصول ارس می توانست بیش از 5

این امر اساساً یک حمایت همگانی در تولید غذاهاي آماده براي حیوانات را می طلبد زیرا تولید

آن در سال 1990 بیش از 6 میلیون تن بوده که تقریباً دو برابر مقدار تولید شده در سال

1986 می باشد. رقم مربوط به سال 1990 در عین حال، همزمان با ادامه کمبود اجزاء غذایی با

منشاء حیوانی بوده است. بنابراین، افزایش بالقوه غذاهاي آماده حیوانی در صورتی بالاتر خواهد

رفت که مواد اولیه براي تهیه محصولات ارس بفراوانی قابل دسترس باشد.

محققین و مهندسین ترکیه در حال حاضر روي پروژه بزرگ دستگاههاي تبدیل ضایعات با

Esardem سایز هاي عملی مشغول کار هستند که از طرف دولت حمایت می شود و بنام طرح

موسوم می باشد. این طرح به دستگاههاي پیشرفته ولی کوچکتر توجه داشته و پروسس تبدیل

فرآورده هایی شبیه به ارس را سریعتر از آنچه که فعلاً از طرف اکثر سازندگان بین المللی ارائه

گردیده انجام می دهد.

در آینده نزدیک، صنعت غذاهاي دامی و مؤسسات مرغداري ترکیه می توانند در انتظار مقادیر

باشند. (Eres) تجارتی جدیدي از اجزاء غذایی پروتئین دار

" Blood and dung"

A source for poultry ations

By Dr. Ersural suner, Turkey

Feed International , July , 1989.__

http://www.seamorgh.ir/my_documents/my_files/taghzie/21.pdf

|+| نوشته شده توسط وحید رستگار در شنبه یکم مرداد 1390  |
 
 
بالا